Elk tweede weekend in september is het VriendenLoterij Open Monumentendag in heel Nederland. Bekende en minder bekende monumenten openen gratis hun deuren voor het publiek.

In Gouda zijn jaarlijks zo'n 70 monumenten geopend.

In een groot aantal daarvan worden rondleidingen gegeven, verhalen verteld of vinden activiteiten plaats - van muziek tot voorstellingen.

Openingstijden: 

zaterdag 12 september: 10-17 uur

zondag    13 september: 12-17 uur

Centraal Informatiepunt: volgt augustus 2026.

VEERKRACHTIG ERFGOED - in tijden van onzekerheid

Onze monumenten gaan al eeuwenlang mee en bescherm(d)en ons tegen gevaren van buitenaf. Maar staan vandaag de dag zelf onder druk. Van de impact door klimaatverandering tot de gevolgen van te weinig ‘handen aan de panden’.

Toch tonen monumenten een indrukwekkende veerkracht. Ze herinneren ons er aan dat herstel, aanpassing en heruitvinding altijd mogelijk zijn. Binnen het thema 2026 - Veerkrachtig Erfgoed - wordt niet alleen gekeken naar de risico’s die monumenten bedreigen. Maar zeker ook naar kansen om ze sterker, relevanter en toekomstbestendig te maken!

VEERKRACHTIG ERFGOED - verleden = toekomst

Gouda heeft dit jaar gekozen voor een, eveneens, veerkrachtige pay-off. Verleden = Toekomst. Heel veel van onze monumenten hebben de afgelopen jaren al een passende herbestemming gevonden. 

Maar natuurlijk zijn er zaken die onze aandacht blijven vragen. Voor nu, en voor later. Daarom brengen we dit jaar 3 belangrijke thema's voor het voetlicht: Herbestemming, Ambachten en Bodemdaling. 

HERBESTEMMING

Wat is er de afgelopen decennia allemaal al gedaan om onze monumenten te redden? Veel, heel veel. Gouda is een meester gebleken als het gaat om oude gebouwen en zelfs hele buurten een nieuw leven in te blazen. Want (her)gebruik is het beste medicijn tegen verval en verloedering. We leiden jullie rond langs prachtige voorbeelden waar verleden en toekomst naadloos samengaan. 

AMBACHTEN

Zonder ambachtslieden met kennis van zaken zijn we nergens. Deze jaren wordt ons prachtige stadhuis gerenoveerd en verduurzaamd. Dit project vormt de opmaat van een Ambachtenmarkt. Maak kennis met het bijzondere werk van restauratiemetselaars, - steenhouwers, -timmerlieden, - dakdekkers, - zinkwerkers, -stukadoors en glazeniers. Zij houden onze monumenten up-to-date. 

BODEMDALING

Soms zijn er zaken die geen korte termijn oplossing kennen. Bodemdaling is daar helaas een van. Met kostbare consequenties als wateroverlast en funderingsproblematiek. Inmiddels zijn er ingenieuze plannen ontwikkeld om dit alles zo goed mogelijk het hoofd te bieden. Een extra minipolder in de binnenstad, slimme waterbuffering dat het rioleringsstelsel moet ontlasten en - mogelijk - het heropenen van gedempte grachten voor extra waterberging zijn de antwoorden van nu. In beeld gebracht door het Kenniscentrum voor Bodemdaling en Funderingen. Niet voor niets gevestigd in Gouda, bijna het laagste punt van Nederland...

Thema toppers 2026

GOUDS GESCHIEDENIS FESTIVAL - 28 februari - Sint Jan

Primeur: het Gouds Geschiedenis Festival! Een middag vol historisch spektakel, theater,  inspirerende verhalen, verrassende ontmoetingen en workshops. Voor jong en oud. Dit alles ter gelegenheid van de vernieuwde Canon van Gouda: de geschiedenis van onze stad verteld in 40 vensters.

Programma

13.00-14.00: stadswandeling rond het thema 'Hofjes'. Verzamelen: toren Sint-Janskerk.

14.00-14.30: muzikale opening, presentatie van de nieuwe Canon.

14.30-17.00: tal van activiteiten in en om de Sint-Janskerk gekoppeld aan de 40 vensters.

Met o.a. digitaal dwalen door de kelders van het kasteel van Gouda...!

Locatie en tijdstip

Zaterdag 28 februari, 14.00-17.00 in de Sint-Janskerk. Toegang gratis, aanmelden niet nodig. 

www.historischplatformgouda.nl, festival@historischplatformgouda.nl.

Instagram / Facebook - Vraag van de week  

Om onze stad en haar talrijke monumenten nog beter te leren kennen, posten we op Instagram en Facebook een leuk weetje over een monument of een detail daarvan. En stellen we een bijbehorende lezersvraag...  #monumentenstad #omdgouda.

Open Monumentendag app

Alle actuele info bij de hand! Voorzien van filters en de mogelijkheid om eigen routes te creëren. Download ‘m via Google Play Store (Android) of App Store (Apple iOS).

Voor QR-code, zie onderbalk. 

Op de vrijdag voor Open Monumentendag wordt de jaarlijkse Klassendag georganiseerd voor leerlingen van groep 7 en 8 van de Goudse basisscholen.

Lees meer

Stichting Open Monumentendag Gouda wordt financieel ondersteund door onze sponsoren en begunstigers. Wilt u bijdragen aan het in stand houden en doorgeven van onze Goudse geschiedenis? 

Lees meer

Centraal Informatiepunt: volgt augustus 2026.

Hier is de gedrukte versie van het programmaboekje verkrijgbaar. Evenals op alle andere open locaties. Of download de pdf van ons programmaboekje en/of losse plattegrond. 

Op de landelijke website van Open Monumentendag zijn uitgebreide beschrijvingen per monument te vinden: www.openmonumentendag.nl.

Ook handig: de Open Monumentendag app (OMDapp).

Openbare mindervalide toiletten: Fietsenstalling (Nieuwe Markt 71), HEMA (Kleiweg 20), Markt, Societeit Concordia (Westhaven 20).